Stel je voor: je scrollt op zaterdagochtend door YouTube en ziet een video waarin jij — met jouw gezicht, jouw stem — een cryptomunt aanprijst die niet bestaat. Je hebt die video nooit opgenomen. Maar je klanten, je leveranciers, je toekomstige opdrachtgevers weten dat niet. Tegen de tijd dat jij erachter komt, is het kwaad al geschied.
Dit scenario was tot voor kort vooral een probleem voor grote namen — politici, BN'ers, CEO's van multinationals. Maar YouTube trekt die grens nu door: vanaf deze week kan elke volwassen gebruiker de deepfake-detectietool gebruiken. Ook jij.
Niet langer alleen voor de grote jongens
YouTube's Likeness Detection-tool bestond al, maar was beperkt tot partners van het YouTube Partner Programma — de kanalen met serieuze aantallen abonnees. De rest kon toekijken hoe AI-gegenereerde versies van hun gezicht ongestoord rondzwierven.
De nieuwe stap: iedereen van 18 jaar en ouder kan een selfie-achtige scan van zijn of haar gezicht uploaden. YouTube zet die scan in als referentie en monitort het platform op lookalikes. Bij een match krijg je een melding — en kun je een verwijderverzoek indienen.
"Tot nu toe was het beperkt tot partnerprogramma-leden," schrijft The Verge. "Nu moet het ook kleinere kanalen beschermen."
Waarom dit belangrijk is voor jouw MKB
Denk even mee: als MKB-ondernemer bouw je aan reputatie. Je staat op je website, op LinkedIn, misschien op een lokaal nieuwsplatform. Ergens is een foto van jouw gezicht te vinden. Dat is genoeg voor bestaande AI-tools om een overtuigende deepfake te fabriceren.
Het overkwam een tandarts in Brabant vorig jaar: zijn gezicht verscheen in een nepadvertentie voor tandbleekproducten. Het overkwam een makelaar in Utrecht: een AI-versie van hem prees frauduleuze vastgoedinvesteringen aan. Beiden kwamen er pas achter toen boze klanten belden.
YouTube's tool is geen waterdichte oplossing — deepfakes op TikTok, Instagram en Facebook vangt hij niet. Maar het is een gratis eerste verdedigingslinie op 's werelds grootste videoplatform.
Drie dingen die je nu kunt doen
1. Activeer de tool vandaag nog. Ga naar YouTube Studio, zoek naar "Likeness Detection" en upload een heldere selfie. Het kost je drie minuten. Wacht niet tot het misgaat.
2. Check periodiek of er beeldmateriaal van jou online staat. Gebruik Google Images met je naam en bedrijfsnaam. AI-scrapers plukken foto's van overal — ook van die ene netwerkborrel van drie jaar geleden.
3. Wees voorbereid op een crisismoment. Bedenk nu alvast: als er morgen een deepfake van jou opduikt, wie bel je dan eerst? Je webdeveloper om een statement op je site te zetten? Je advocaat? Schrijf een mini-draaiboek van twee regels.
Verrassend genoeg is YouTube hiermee sneller dan de Europese wetgeving. De AI Act verplicht straks watermerken op AI-content, maar die is nog niet van kracht. YouTube loopt voorop — en dat is atypisch voor een techgigant die normaal gesproken de kat uit de boom kijkt.
De vraag is niet óf jouw gezicht ooit in een AI-video opduikt zonder jouw toestemming, maar wanneer. En of je dan paraat staat.