Een wetenschapper dient een paper in bij ArXiv, het grootste preprint-platform voor onderzoek. In de tekst staat: "Als AI-taalmodel kan ik hier geen mening over geven." De auteur had niet eens de moeite genomen om die zin van ChatGPT te verwijderen.
ArXiv trekt nu een harde grens. Vanaf deze week: wie "onweerlegbaar bewijs" levert dat hij de output van een taalmodel niet heeft gecontroleerd, wordt een jaar lang verbannen. Gehallucineerde referenties, meta-commentaar van de AI, citaten die naar niet-bestaande artikelen verwijzen — alles wat aantoont dat iemand op "genereer" heeft geklikt en op "indienen", levert een schorsing op.
De maat is vol
ArXiv is niet het eerste platform dat AI-slordigheid aanpakt. Maar het is wel het belangrijkste in de wetenschap. Meer dan 2,5 miljoen papers staan erop. Het platform is de ruggengraat van verspreiding van nieuw onderzoek — van klimaatwetenschap tot quantummechanica.
De afgelopen twee jaar explodeerde het aantal AI-gerelateerde papers. Een deel daarvan bleek geschreven door onderzoekers die een model loslieten op hun data en de output plakten zonder controle. Resultaat: papers die verwijzen naar studies die nooit hebben bestaan. Papers die claimen iets te hebben onderzocht wat fysiek onmogelijk is. Papers die ronduit gevaarlijke conclusies trekken op basis van verzonnen cijfers.
"Oncontroleerbaar bewijs dat de auteurs de resultaten van LLM-generatie niet hebben gecontroleerd" — dat is de standaard die ArXiv nu hanteert. Wie erdoorheen zakt, is een jaar lang uitgesloten.
Waarom dit jouw MKB raakt
Misschien schrijf jij geen wetenschappelijke papers. Maar de parallel met jouw bedrijf is akelig precies. Hoeveel offertes, rapporten, nieuwsbrieven en voorstellen verlaten jouw organisatie die via ChatGPT of Claude tot stand kwamen — en die niemand heeft nagelezen?
Een marketingbureau in Zwolle stuurde vorige maand een persbericht uit waarin "Amsterdam" consequent als "Amsterdaam" werd gespeld — een AI-hallucinatie die de eindredacteur had gemist. Een accountantskantoor in Groningen produceerde een jaarverslag waarin de AI er zelfstandig een niet-bestaande dochteronderneming bij had verzonnen. De klant ontdekte het.
Verrassend genoeg is de schade van AI-slordigheid groter dan van een menselijke fout. Als jij een typfout maakt, is dat slordig. Als ChatGPT een bedrijf verzint dat niet bestaat, is dat onbetrouwbaar. Het verschil in perceptie is desastreus — en terecht.
Drie dingen die je morgen anders moet doen
1. Stel een "menselijke eindcheck"-regel in. Elke tekst die jouw bedrijf verlaat en deels door AI is geschreven, moet door een tweede paar ogen. Geen uitzonderingen. Ook niet voor "even snel" die nieuwsbrief.
2. Controleer feiten, niet alleen spelling. AI hallucineert namen, cijfers, jaartallen, locaties. Die vallen niet op in een spellingscheck. Laat iemand expliciet vragen: klopt dit feit? Bestaat deze bron? Is dit jaartal correct?
3. Wees transparant over AI-gebruik. Een disclaimer als "deze tekst is tot stand gekomen met hulp van AI en handmatig gecontroleerd" bouwt vertrouwen. ArXiv doet het. Jij kunt het ook. Transparantie is het sterkste wapen tegen beschuldigingen van AI-slordigheid.
De les van ArXiv is helder: AI is een hulpmiddel, geen vervanging van het denkwerk. Een jaar schorsing voor een wetenschapper klinkt streng. Maar een klant die jou niet meer vertrouwt omdat je AI-output klakkeloos doorstuurde — die schorsing duurt langer.