Anthropic, het bedrijf achter Claude, is alvast met advocatenkantoren in gesprek om afspraken te maken over hoe AI-agents straks eerlijk met elkaar onderhandelen. Het klinkt als sciencefiction, maar de reden is heel praktisch: AI-agents gaan binnenkort namens jou deals sluiten, en iemand moet bepalen wie er aansprakelijk is als dat fout gaat.
Wat er aan de hand is
De afgelopen maanden is de belofte van AI-agents werkelijkheid geworden. Geen chatbot die een vraag beantwoordt, maar een agent die een taak zelfstandig uitvoert: hij zoekt informatie op, vergelijkt opties, neemt contact op en rondt de transactie af. OpenAI meldt dat klanten als Stack Overflow hun aanmeldingen verdrievoudigden met een agent, en investeringsmaatschappijen laten Codex-agents vragen van klanten sneller beantwoorden.
De volgende stap is logisch: als een agent zelfstandig kan zoeken en bestellen, kan hij ook zelfstandig onderhandelen. Over prijzen, over levervoorwaarden, over contracten. En dat roept een vraag op waar niemand nog een goed antwoord op heeft: als jouw agent een deal sluit, ben jij dan gebonden aan wat hij heeft afgesproken?
Waarom dit jouw zaak is
Dit is geen ver-van-mijn-bed-show. De eerste agents die zelfstandig zaken doen, verschijnen al in boekhoud- en inkoopsoftware. Over een jaar bestelt je AI-assistent mogelijk zelf kantoorartikelen, boekt hij reizen of onderhandelt hij over je softwareabonnementen — terwijl jij iets anders doet.
Verrassend genoeg is het grootste risico niet dat de agent een slechte deal sluit. Het grootste risico is dat jij juridisch vastzit aan een deal die jij nooit hebt gezien. Een agent die akkoord geeft op voorwaarden die jij niet kent, kan je meer kosten dan een foute bestelling.
De Nederlandse realiteit
Ook hier raakt de regelgeving in beweging. De Europese AI-verordening vereist dat gebruikers weten wanneer ze met een AI-systeem te maken hebben. Maar de vraag wie verantwoordelijk is voor een door een agent gesloten overeenkomst, is nog grotendeels onbeantwoord. Nederlandse juristen wijzen erop dat het bestaande contractenrecht uitgaat van een mens die "wil" en "verklaart" — een agent heeft geen wil, en dat wringt.
Voor jouw MKB betekent dat: zolang de regels niet helder zijn, is de veiligste houding om je agent te begrenzen tot wat hij mag afhandelen. Een agent die zelfstandig bestelt, is prima. Een agent die zelfstandig contracten met leveranciers tekent, is voorlopig een risico.
Wat dit betekent voor jouw automatisering
De les voor het MKB is subtieler dan je denkt. Je hoeft zelf geen AI-agents te bouwen om hierdoor geraakt te worden. De agents komen naar jou toe, ingebakken in de software die je al gebruikt. De vraag is alleen: laat je ze op de automatische piloot draaien, of stel je grenzen?
Begin klein. Laat een agent taken doen waarvan de gevolgen beperkt zijn — informatie verzamelen, vergelijken, een concept opstellen. Pas als dat betrouwbaar blijkt, geef je hem meer ruimte. En stel altijd een budgetgrens in: een agent mag best tot honderd euro zelf beslissen, maar alles daarboven vraagt om jouw akkoord.
De kosten van niets doen
Wie zijn agent zonder grenzen laat draaien, speelt met geld dat hij niet kan overzien. Een agent die zonder limiet inkoopt of abonnementen afsluit, kan in één weekend honderden euro's aan kosten genereren. En het vervelendste is dat die kosten vaak gewoon bindend zijn: een overeenkomst is een overeenkomst, ook als een machine hem voor je sloot.
Drie dingen die je deze maand kunt doen
Inventariseer waar al agents draaien. Kijk in je boekhoud-, e-mail- en planningssoftware of er al AI-functies actief zijn die zelfstandig handelen. Je gebruikt misschien al een agent zonder dat je het weet.
Stel budgetgrenzen en goedkeuringsregels in. Geef elke agent een expliciet maximum en een regel dat alles daarboven langs jou moet. Dat is de digitale versie van een procuratieregeling.
Bepaal wat jij nooit uit handen geeft. Maak een korte lijst van beslissingen die altijd bij een mens blijven: contracten boven een bepaald bedrag, leverancierskeuze, alles met juridische of financiële consequenties. Schrijf die lijst op en deel hem met je team.
De AI-agent die voor jou onderhandelt, is geen toekomstmuziek meer. Het is een tool die de komende maanden in jouw software verschijnt. En net als bij elke tool bepaalt niet de tool of hij je geld kost of oplevert — maar de grenzen die jij eromheen zet.