Datacenters slurpen nu 6% van alle stroom — en jouw MKB merkt dat sneller dan je denkt
Ergens in een industrieterrein in Noord-Holland staat een grijs gebouw zonder ramen. Je rijdt er dagelijks langs zonder het te zien. Toch gebruikt dat ene gebouw evenveel stroom als 10.000 huishoudens. Het is een datacenter. En ze zijn overal.
Deze week verschenen twee cijfers die je wakker moeten schudden. Het eerste: datacenters verbruiken inmiddels 6% van alle elektriciteit in het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, een stijging van 15% in twee jaar tijd. Het tweede: de jaarlijkse wereldwijde investering in datacenters nadert de 1.000 miljard dollar — bijna 1% van de wereldeconomie.
Voor het MKB klinkt dat misschien als een ver-van-mijn-bed-show. "Dat is een probleem voor Google en Microsoft, niet voor mijn drukkerij, groothandel of accountantskantoor." Dat is precies het misverstand. Dit raakt jou harder dan je denkt — op drie fronten tegelijk.
Je energierekening stijgt — en dat is geen tijdelijk dipje
Datacenters bieden niet tegen jou op de energiemarkt; ze bieden tegen jouw leverancier. Grootverbruikers zoals datacenters kopen stroom in met contracten waar jouw energiemaatschappij niet tegenop kan. Het gevolg: de groothandelsprijs stijgt, en die stijging wordt vroeg of laat aan jou doorberekend.
In Ierland is het al zover. Daar verbruiken datacenters inmiddels méér stroom dan alle huishoudens samen. De Ierse energieregulator waarschuwde deze maand voor "structurele prijsdruk" op de kleinzakelijke markt. Nederland is geen Ierland, maar met de uitbreiding van de Amsterdamse datacenterregio en nieuwe hyperscale-projecten in Groningen en Zeeland, bewegen we dezelfde kant op.
De rekensom is simpel: hoe meer stroom datacenters opslokken, hoe minder er overblijft voor jou. En schaarste drijft prijzen op. Punt.
Duurzaamheidsregels worden strenger — ook voor jouw BV
Vanaf 2026 moeten steeds meer Nederlandse bedrijven voldoen aan de CSRD-richtlijn: rapporteren over duurzaamheid, inclusief CO2-uitstoot in de keten. En hier wordt het link: jouw IT-gebruik — van cloud-opslag tot Microsoft 365 tot je boekhoudpakket in de cloud — draait allemaal ín datacenters. Die uitstoot komt uiteindelijk op jouw duurzaamheidsrapportage terecht.
Als MKB'er hoef je CSRD misschien niet zelf in te vullen, maar je grote klanten wél. En die gaan aan jou vragen: wat is jullie digitale voetafdruk? Welke cloud-providers gebruiken jullie? Zijn die klimaatneutraal? Als jij dan antwoordt "geen idee", heb je een probleem.
Ondertussen keurde Utah deze week een datacenter goed dat twee keer zo groot is als Manhattan — 40.000 acres, 9 gigawatt stroombehoefte (meer dan de hele staat Utah verbruikt), in een regio met ernstige droogte. De publieke weerstand is enorm, en terecht. Het laat zien dat de rek eruit raakt bij de "bouwen maar"-mentaliteit van Big Tech. Regelgeving en maatschappelijke druk gaan de komende jaren fors toenemen. En dat sijpelt door naar de hele digitale keten — dus ook naar jou.
De AI-afhankelijkheid die je niet ziet aankomen
Het derde front is het meest onderschat. Wired interviewde deze week AI-onderzoeker Sasha Luccioni, die stelt dat we niet eens fatsoenlijk métén hoeveel CO2 AI-modellen uitstoten. "We hebben betere emissiedata nodig," zegt ze, "en een beter begrip van hoe mensen AI gebruiken."
Dat is zorgwekkend. Want terwijl de discussie over AI-duurzaamheid nog in de kinderschoenen staat, integreren we razendsnel AI in elk softwareproduct. Je boekhoudpakket krijgt AI-features. Je CRM analyseert klantgedrag met machine learning. Je e-mailmarketing personaliseert met taalmodellen. Elk van die features draait in een datacenter dat stroom slurpt. Maar niemand kan je vertellen hoeveel precies.
Drie dingen die je vandaag kunt doen
1. Vraag naar de duurzaamheidsdata van je leveranciers. Elke clouddienst, SaaS-tool en softwareleverancier die je gebruikt, zou je moeten kunnen vertellen waar hun data staat en wat de CO2-impact is. Kunnen ze dat niet? Dan is dat een rode vlag — niet alleen voor duurzaamheid, maar ook voor leveranciersvolwassenheid.
2. Ruim digitaal op. Ongebruikte Dropbox-mappen, vergeten cloud-backups, tien versies van hetzelfde bestand — het klinkt suf, maar al die data staat ergens op een server te draaien. Digitale hygiëne is de laaghangend fruit van duurzaamheid.
3. Plan een energiezorggesprek met je leverancier. Bel je energieadviseur en vraag expliciet naar de impact van datacentergroei op jouw regio. De kans is groot dat je leverancier hier al modellen voor heeft, maar ze niet uit zichzelf deelt. Informatievoorsprong begint met de juiste vraag stellen.
De AI-revolutie is de grootste technologische verschuiving sinds het internet. Maar revoluties hebben een prijskaartje. Dit keer staat het op je energierekening, in je duurzaamheidsrapportage, en in de mails van klanten die willen weten hoe groen jij echt bent.
Wakker worden kan nu nog op tijd. Over twee jaar is het te laat.
Bronnen:
- The Guardian: "Datacentres using 6% of electricity supply in UK and US" (13 mei 2026)
- Wired: "What It Will Take to Make AI Sustainable" (13 mei 2026)
- The Guardian: "Utah approves datacenter twice the size of Manhattan" (13 mei 2026)