De Europese Commissie heeft ChatGPT aangewezen als "Very Large Online Search Engine" onder de Digital Services Act (DSA). Dat klinkt als Brusselse bureaucratie, maar het raakt elke Nederlandse ondernemer die ChatGPT gebruikt. Vanaf eind december 2026 gelden er strengere regels — en die sijpelen door naar jouw dagelijkse werk.
Wat er precies gebeurt
De Europese Commissie heeft drie diensten tegelijk aangewezen. ChatGPT wordt een "Very Large Online Search Engine", terwijl Reddit en Roblox "Very Large Online Platforms" worden. De drempel: minstens 45 miljoen maandelijkse gebruikers in de EU. Wie die grens passeert, valt onder het strengste toezicht dat de EU kent.
Voor OpenAI betekent dit dat het bedrijf verantwoordelijk wordt voor de impact van ChatGPT op minderjarigen, op de mentale gezondheid van gebruikers en op de verspreiding van illegale content. De DSA verbiedt gerichte advertenties aan minderjarigen en het gebruik van seksuele geaardheid, religie, etniciteit of politieke overtuiging voor advertentietargeting. Ook moet er meer transparantie komen over hoe aanbevelingsalgoritmes werken.
Waarom dit jouw MKB raakt
Je gebruikt ChatGPT misschien dagelijks voor teksten, analyses of klantenservice. De nieuwe regels veranderen niet direct wat jij met de tool doet — maar ze veranderen wél hoe OpenAI de tool beheert. En dat heeft gevolgen.
Ten eerste transparantie. OpenAI moet duidelijker maken hoe ChatGPT werkt en hoe het content aanbeveelt. Voor jou betekent dat meer inzicht in wat je eigenlijk gebruikt. Ten tweede data. Strengere regels rond advertenties en targeting kunnen betekenen dat OpenAI voorzichtiger wordt met data — ook de data die jij invoert. Ten derde aansprakelijkheid. Als ChatGPT straks onder streng toezicht staat, wordt de vraag "wie is verantwoordelijk als het fout gaat" scherper gesteld.
De Nederlandse realiteit
Nederlandse bedrijven gebruiken ChatGPT massaal. Van de eenmanszaak die offertes schrijft tot het accountantskantoor dat rapporten samenvat. De DSA-aanwijzing is een signaal dat AI-tools niet langer in een juridisch vacuüm opereren.
Neem een concreet voorbeeld: een marketingbureau in Amsterdam dat ChatGPT gebruikt om klantcontent te genereren. Als ChatGPT straks strengere regels krijgt over transparantie en content, moet het bureau kunnen uitleggen hoe die content tot stand komt. Klanten gaan vragen stellen over AI-gebruik — en wie daar geen antwoord op heeft, verliest het vertrouwen.
Nog een voorbeeld: een juridisch adviesbureau met tien medewerkers dat ChatGPT inzet om contracten samen te vatten. Zodra er strengere regels gelden over aansprakelijkheid en transparantie, moet het bureau kunnen aantonen dat een mens de AI-output heeft gecontroleerd. Een fout in een contract dat "door AI" is samengevat, kan straks juridische gevolgen hebben. De menselijke check wordt daarmee geen luxe maar een verplichting.
De domino die eraan komt
De aanwijzing van ChatGPT is geen geïsoleerd besluit. Meta kreeg eerder al kritiek omdat het te weinig deed om kinderen van Facebook en Instagram te weren. De EU zet consequent in op strenger toezicht op grote platforms. En de AI Act — de Europese AI-wet — voegt daar nog een laag aan toe met verplichtingen voor AI-systemen in risicovolle sectoren.
Voor jouw bedrijf betekent dit dat AI-regelgeving geen ver-van-je-bed-show is. Zelfs als jij een klein bedrijf runt, gebruik je tools die onder deze regels vallen. De vraag is niet óf regelgeving jou raakt, maar wanneer en hoe. Wie nu al nadenkt over verantwoord AI-gebruik, is straks niet verrast.
Wat jij nu kunt doen
1. Documenteer je AI-gebruik. Houd bij welke tools je gebruikt en waarvoor. Transparantie naar klanten wordt een concurrentievoordeel.
2. Check je data-afspraken. Weet wat er met de data gebeurt die je in ChatGPT stopt. Vermijd het invoeren van gevoelige klant- of persoonsgegevens.
3. Volg de regelgeving. De DSA is pas het begin. De AI Act komt eraan met nog meer verplichtingen. Wie nu al compliant werkt, loopt straks voorop.
De boodschap is helder: AI-tools worden volwassen, en volwassen tools krijgen volwassen regels. Bedrijven die nu al transparant en zorgvuldig omgaan met AI, zijn klaar voor de toekomst — terwijl de rest straks moet inhalen.